دويچه بانک آلمان در تحقيق جديدي که انجام داده به اين نتيجه رسيده است که رشد پايدار در بخش کشاورزي نقش موثري در حفظ امنيت غذايي جهان خواهد داشت. دويچه بانک همچنين گفته است که جهان در حال حاضر سه چالش غذايي عمده در پيش رو دارد.
چالش اول اين است که گرسنگي در سطح جهان در حال افزايش است. اوايل دهه 1990، افزايش تعداد افراد گرسنه در سطح جهان بعد از طي دو دهه سير نزولي دچار تغيير فاحشي شد و از آن پس به دليل افزايش قيمت غذا در اثر بحران مالي، رو به افزايش گذاشت. بحران مالي نيز به نوبه خود موجب شد قيمت محصولات کشاورزي تا حدودي افت کند و تجارت محصولات کشاورزي و مبادلات مرتبط با آن کاهش يابد. امروزه اقشار کثيري از مردم گرسنه جهان به طور مستقيم يا غير مستقيم براي بقاي خود به کشاورزي وابستهاند.
بر اساس آخرين ارزيابي به عمل آمده از سوي سازمان فائو (FAO)، امروزه بالغ بر 969 ميليون نفر در جهان با هزينهاي کمتر از يک دلار در روز زندگي ميکنند و حدود سه چهارم از آنها براي بقا خود به کشاورزي وابسته هستند. در واقع، فقر و تنگدستي شديد اين افراد خروج از اين وضعيت را براي آنها غير ممکن ساخته است. گزارش جديد دويچه بانک همچنين حاکي است که جمعيت گرسنگان جهان تا پايان سال 2009 به بيش از يک ميليارد نفر خواهد رسيد.
چالش دوم، عدم وجود تعادل در رژيم غذايي روزانه افراد است. اگرچه سوء تغذيه ناشي از فقر همچنان يکي از دلايل عمده مرگ در سراسر جهان است، ساير بيماريهاي مرتبط با رژيم غذايي از جمله چاقي، بيماريهاي قلبي، انفراکتوس و ديابت نيز در حال گسترش است. اتحاديه اروپا اخيرا هشدار داده است که پرخوري و عدم تحرک ناشي از زندگي مدرن باعث شده چاقي به چالش اول بهداشت عمومي انسانها در قرن 21 تبديل شود و اين مساله نگراني جهانيان در خصوص رشد روزافزون چاقي ميان کودکان را به شدت افزايش داده است.
چالش سوم توليد غذا، نابودي محيط زيست و طبيعت ميباشد. تخريب محيط زيست از دو جنبه با غذا در ارتباط است. اين مساله با محدود کردن محصولات غذايي، توليد مواد غذايي را کاهش ميدهد. از سوي ديگر، اين مساله حاصل فعاليتهاي نادرست کشاورزي است. مشکلاتي مانند فرسايش خاک، آلودگي آب، انتشار گازهاي گلخانهاي و از بين رفتن تنوع زيست محيطي، تهديدي جدي عليه توليد جهاني غذا به شمار ميرود.
طبق اين گزارش، در تعيين موقعيت توليد غذاي جهاني عوامل جديدي نقش دارند. رشد درآمد، جهاني شدن، توسعه شهري، قيمت بالاي انرژي و تغييرات آب و هوايي به سرعت در حال تغيير وضعيت تقاضا، عرضه و دسترسي به غذا در جهان ميباشند.
بر اساس پيش بينيهاي صورت گرفته، افزايش جمعيت و همچنين افزايش رشد اقتصادي کشورهاي در حال توسعه در دهههاي آتي به رشد تقاضاي غذا منجر خواهد شد. علاوه بر اين، تقاضاي جهاني غذا نه تنها افزايش مييابد، بلکه از لحاظ ماهيتي نيز دچار تغييرات عمده خواهد شد. گسترش شهري سازي و تغيير ترجيحات غذايي موجب شده است تقاضا براي توليدات گران قيمت غذايي در کشورهاي در حال توسعه افزايش يايد.
از سوي ديگر، عرضه غذا تحت تاثير عوامل متعددي قرار دارد. فائو اعلام کرده است که براي تامين غذاي مورد نياز جمعيت 9 ميليارد نفري جهان در سال 2050، بايد توليد کنوني را دو برابر کرد. تحقق اين هدف مستلزم رفع موانعي از قبيل محدوديت زمينهاي کشاورزي، کمبود آب، قيمت بالاي انرژي، افت سرمايه گذاري در زمينه تحقيقات کشاورزي و افزايش ضايعات غذايي ميباشد.
گرم شدن زمين عامل ديگري است که از سوي بانک دويچه به عنوان تهديد جدي عليه عرضه غذا به ويژه در نيمکره جنوبي کره خاکي معرفي شده است. طبق گزارشي که اخيرا منتشر شده، دماي زمين در هر يک از دو دهه 20 سال آتي حدود 2/0 درجه سانتي گراد گرمتر خواهد شد و پيش بيني ميشود دماي زمين تا اواخر قرن جاري، حدود 6/0 الي 4 درجه سانتي گراد گرمتر شود.
بانک مذکور هشدار داده است گرم شدن زمين تبعات غيرقابل جبراني را براي امنيت غذايي جهان به ويژه در آفريقا و بخشهايي از آسيا و آمريکاي لاتين به دنبال خواهد داشت.
علاوه بر موارد مذکور، مساله عدم دسترسي به غذا مشکل ديگري است که بايد آن را رفع کرد. دليل گرسنگي يک ميليارد نفر از جمعيت جهان در زمان حاضر، کمبود غذا نيست، دليل اصلي در واقع عدم دسترسي به غذا است. گزارش فوق، لزوم تنظيم قيمتهاي مواد غذايي با ايجاد توازن بين عرضه و تقاضاي غذا را مورد تاکيد قرار داده است.
اين گزارش همچنين با پرداختن به چشم انداز امنيت غذايي در قرن 21 اعلام کرده است که مسائل مربوط به کمبود مواد غذايي، توليد را در اين قرن با مشکل اساسي مواجه خواهد کرد. رقابت بر سر زمينهاي کشاورزي و منابع آب، قيمت بالاي انرژي و تغييرات آب و هوايي همگي بدان معنا است که جهان بايد با منابع کمتر، غذاي بيشتري توليد کند. رشد پايدار در بخش کشاورزي، عاملي حياتي براي تغذيه جهان در دهههاي آتي است.
